سرطان، صرفاً یک تشخیص پزشکی یا یک مسیر درمانی محدود به مداخلات دارویی و جراحی نیست، بلکه تجربه‌ای عمیق و چندبعدی است که تمامی ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی زندگی بیمار و خانواده را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در این مسیر، مراقبت‌های حمایتی و تسکینی به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر نظام مراقبت سرطان، نقشی اساسی در کاهش رنج، حفظ کرامت انسانی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران ایفا می‌نمایند.

پویش ملی مبارزه با سرطان در روز پنجم، با شعار "در مسیر امید؛ همراه با مراقبت‌های حمایتی و تسکینی از بیماران و خانواده‌ها" بر ضرورت همراهی مستمر نظام سلامت با بیماران، از زمان تشخیص تا تمامی مراحل بیماری و حتی پس از فوت، تأکید دارد.

ضرورت دسترسی عادلانه و به‌موقع

جایگاه مراقبت‌های حمایتی و تسکینی در نظام مراقبت سرطان

بر اساس آیین‌نامه «تأسیس و بهره‌برداری مراکز سرپایی حمایتی–تسکینی سرطان»، مراقبت‌های تسکینی مجموعه‌ای از خدمات تخصصی، هماهنگ و چندحرفه‌ای است که با هدف کاهش درد و علائم آزاردهنده، حمایت روانی و اجتماعی، پاسخ به نیازهای معنوی و ارتقای کیفیت زندگی بیمار و خانواده ارائه می‌شود.
این مراقبت‌ها محدود به مراحل پایانی بیماری نبوده و باید از زمان تشخیص، همزمان با درمان‌های اختصاصی سرطان و در تمامی مراحل سیر بیماری، ارائه گردند.

نقش کلینیک سرپایی حمایتی–تسکینی سرطان در همراهی با بیمار و خانواده

کلینیک سرپایی حمایتی–تسکینی سرطان، به‌عنوان یکی از ارکان اساسی نظام مراقبت سرطان، با رویکرد بیمارمحور و خانواده‌محور، مسئول ارائه مراقبت‌های پیوسته، هماهنگ و متناسب با نیازهای فردی بیماران می‌باشد.
این کلینیک با تمرکز بر کاهش رنج، افزایش تاب‌آوری و حفظ کیفیت زندگی، مسیر درمان را برای بیمار و خانواده قابل‌تحمل‌تر و انسانی‌تر می‌سازد.

دامنه خدمات مراقبت‌های حمایتی و تسکینی

در چارچوب آیین‌نامه مصوب، خدمات مراقبت‌های حمایتی و تسکینی شامل موارد زیر می‌باشد:

کنترل درد و سایر علائم آزاردهنده
ارزیابی و مدیریت درد، تهوع، تنگی نفس، خستگی، بی‌خوابی و سایر علائم جسمی ناشی از بیماری یا درمان.

مراقبت‌های پرستاری تخصصی و پیوسته

ارائه مراقبت‌های پرستاری مبتنی بر شواهد علمی، آموزش بیمار و خانواده، مراقبت از زخم‌ها، پیشگیری از عوارض و ارائه خدمات پرستاری در منزل در صورت نیاز.

حمایت‌های روانشناختی
کاهش اضطراب، افسردگی، ترس و آشفتگی روانی بیمار و خانواده، و کمک به سازگاری با بیماری در مراحل مختلف.

مشاوره و حمایت تغذیه‌ای
ارزیابی وضعیت تغذیه، طراحی برنامه‌های تغذیه‌ای متناسب با شرایط بالینی و پیگیری تغذیه‌درمانی جهت بهبود توان جسمی بیمار.

مراقبت معنوی
پاسخگویی به نیازهای معنوی بیماران بر اساس باورها و ارزش‌های فردی، با هدف افزایش آرامش، معناجویی و امید.

خدمات دارویی
مدیریت رژیم دارویی، پیشگیری از تداخلات، کاهش عوارض جانبی و آموزش مصرف صحیح داروها.

خدمات مددکاری اجتماعی
حمایت از بیمار و خانواده در مواجهه با چالش‌های اجتماعی و اقتصادی، تسهیل دسترسی به منابع حمایتی و کاهش بار روانی و مالی بیماری.

حمایت از خانواده پس از فوت بیمار

ارائه خدمات مشاوره‌ای، روانی و معنوی به بازماندگان و همراهی خانواده در فرآیند سوگ.

روز پنجم پویش ملی مبارزه با سرطان یادآور این حقیقت است که امید، تنها در درمان خلاصه نمی‌شود؛ امید، در همراهی، شنیده‌شدن، کاهش رنج، حفظ کرامت انسانی و مراقبت دلسوزانه معنا پیدا می‌کند.

مراقبت‌های حمایتی و تسکینی، پلی میان علم پزشکی و انسانیت هستند؛ پلی که تضمین می‌کند بیمار و خانواده در هیچ مرحله‌ای از مسیر بیماری، تنها نمانند.

در مسیر امید، همراه بیماران و خانواده‌ها می‌مانیم.

ساناز عبدالرضاپور فلوشیپ مراقبت های تسکینی- سوپروایزور آموزش سلامت